Τα τρόφιμα θα κερδίσουν τον πόλεμο και το έθνος του οποίου οι πόροι τροφίμων θα διατηρηθούν καλύτερα και αντέξουν περισσότερο θα είναι ο νικητής.
Αυτή είναι η εισαγωγή ενός σπάνιου βιβλίου που γράφτηκε το 1918 από τους C. Houston Goudiss and Alberta M. Goudiss, food experts οι οποίοι είναι οι συγγραφείς του βιβλίου “Foods That Will Win the War and How to Cook Them” κατά την διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου το 1918.
Το 1918, εν μέσω του Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, οι C. Houston Goudiss και Alberta M. Goudiss κυκλοφορούν το βιβλίο Foods That Will Win the War and How to Cook Them, όχι ως ένα ακόμη βιβλίο συνταγών, αλλά ως οδηγό επιβίωσης.
Η βασική του ιδέα είναι απλή και απόλυτα σύγχρονη:
το φαγητό δεν είναι δεδομένο. Είναι πόρος που πρέπει να αξιοποιείται πλήρως.
Σε μια εποχή όπου η σπατάλη δεν ήταν επιλογή αλλά απειλή, το βιβλίο εκπαιδεύει ολόκληρη κοινωνία να μαγειρεύει αλλιώς:
- με ελάχιστα υλικά
- με μέγιστη αξιοποίηση κάθε πρώτης ύλης
- με τεχνικές που μειώνουν απώλειες θρεπτικών στοιχείων
- με λογική κατανάλωσης αντί για υπερκατανάλωση
Δεν πρόκειται απλώς για «οικονομικές συνταγές». Πρόκειται για μια ολόκληρη φιλοσοφία μαγειρικής διαχείρισης πόρων.
Τι το κάνει τόσο επίκαιρο σήμερα;
Αν απομονώσει κανείς τον ιστορικό του πλαίσιο, το βιβλίο ακουμπά ακριβώς στα σημερινά ζητήματα:
1. Πλήρης αξιοποίηση υλικών (zero waste πριν γίνει τάση)
Χρήση κάθε μέρους της πρώτης ύλης, επαναξιοποίηση υπολειμμάτων, καμία «άχρηστη» πρώτη ύλη.
2. Μαγειρική με ουσία, όχι υπερβολή
Συνταγές που βασίζονται στην τεχνική και όχι στην αφθονία υλικών.
Η νοστιμιά δεν προκύπτει από ποσότητα, αλλά από σωστή διαχείριση.
3. Μείωση πόρων μαγειρέματος
Λιγότερος χρόνος, λιγότερη ενέργεια, λιγότερα σκεύη — κάτι που σήμερα συνδέεται άμεσα με το κόστος αλλά και τη βιωσιμότητα.
4. Οικονομικά υλικά με «υψηλή αξία»
Υλικά απλά, καθημερινά, που μέσα από σωστή τεχνική αποκτούν αξία δυσανάλογη του κόστους τους.
Αυτό που τελικά μας λέει... Το πιο ενδιαφέρον δεν είναι οι ίδιες οι συνταγές.
Είναι η νοοτροπία, ότι η μαγειρική μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο διαχείρισης κρίσης, αλλά και ως καθημερινή πρακτική συνειδητής ζωής.
Σε μια εποχή αφθονίας, το βιβλίο αυτό υπενθυμίζει κάτι που έχουμε σχεδόν ξεχάσει, ότι δηλαδή η αξία της τροφής δεν βρίσκεται στην ποσότητα, αλλά στον τρόπο που τη διαχειριζόμαστε.
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ
Το βιβλίο αποτέλεσε έναν ανεκτίμητο οδηγό για την εκπαίδευση των Αμερικανών σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για τη σιτηρέσια της εποχής του πολέμου. Οι Goudiss' είχαν τα προσόντα για να αναλάβουν ένα τέτοιο βιβλίο, καθώς ο C. Houston Goudiss εξέδιδε το περιοδικό Forecast και η σύζυγός του, Alberta M. Goudiss, ήταν Διευθύντρια του The School of Modern Cookery.
Ακολουθεί ένα απόσπασμα: «Δύο μέρες χωρίς κρέας την εβδομάδα θα σήμαιναν εξοικονόμηση 2.200.000 λίβρων κρέατος ετησίως». Είναι δύσκολο να το καταλάβουμε στη σημερινή εποχή του δυτικού κόσμου, όπου οι παγκόσμιες εισαγωγές καθιστούν διαθέσιμη μια τεράστια ποικιλία τροφίμων όλο το χρόνο, γεγονός που οι περισσότεροι από εμάς το θεωρούμε ως δεδομένο.
Το βιβλίο είναι ένας συναρπαστικός ιστορικός σύνδεσμος για το πώς εκτιμούνταν τα τρόφιμα κατά τη διάρκεια του πολέμου. Περιέχει 47 συνταγές για την παρασκευή ψωμιών ειδικά σε περιόδους πολέμου, 64 συνταγές για πιάτα κρέατος χαμηλού κόστους, αλλά και υποκατάστατα κρέατος, 54 συνταγές για επιδόρπια χωρίς ζάχαρη, μενού για ημέρες χωρίς κρέας και χωρίς σιτάρι, μεθόδους αγορών, όλα σε διακόσιους περίπου τρόπους ικανοποίησης των σημερινών συνθηκών διατροφής με ελάχιστο κόστος και χωρίς τη θυσία της διατροφής.
